محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
84
تحفه خانى ( فارسى )
است لدغ فم معده مىكند و موجب حدوث شهوت غذا نيز همين طعم و لدغ است اما بر وجه طبيعى معتاد نيست و اين چنين شخص هميشه شهوت كاذب برو غالب است و بول او مايل بكمودت مىباشد و سواد و احيانا احمر نيز و حدوث بهق اسود بر ظاهر جلد و مولدات و مستحيلات سودا از اغذيه و اشربه دليل و علامت اوست . [ 28 ] مقاله در بيان علامات سدّه و علامات سدّه و دلايل امتلاست زيرا كه حدوث و حصول سدّه بواسطه انسداد خلط در مجاريست و نايافتن مدد بنضج از هوا و دوا و غير آن و سبب حدوث او امتلاست و نقصان در تحليل و در رد و بدل بيش از متحلل و علامت او ثقل عضو است كه درو سدّه حادث شده است چنانچه ثقل حادث در حين سدّه ماساريقا و تميز سدّه از ورم به آنست كه در سدّه وجع نيست بخلاف ورم كه از وجع خالى نيست و فرق ديگر بحمّى و عدم حمّى نيز است زيرا كه در سدّه شدت ثقل و عدم حمّى است و اما در ورم گاه بوقت شدت وجع حمّى هست خصوصا كه ورم عارض عضو رئيس باشد و يا مقارن عضو رئيس باشد و اگر ورم صفراويست در آن ثقل نيست و هر آنكس را كه سدّه در عروق باشد لون او صفر است بسبب امتناع نفوذ دم به ظاهر بشره [ 29 ] مقاله در بيان علامات ريح زيرا كه ماده منقسم بذو قوام و غير ذو قوام است و ماده ذو قوام مذكور شد كه اخلاط اربعه است ماده غير ذو قوام مائيه و ريح است مثال مرض حادث از ريح فتق است و مثال مرض حادث از مائيه استسقاء ز قى است و طبيب متدرب مىبايد